door Saskia van Oenen
25 januari 2008

Heerlijk dat Sharon Dijksma zo enthousiast is over de BredeSchool. U heeft dat interview met haar natuurlijk gelezen: het staat al een tijdje op deze site, met de beleidsbrief van haar en collega Marja van Bijsterveldt. Zij zegt en schrijft bijvoorbeeld (staccato aangehaald): enorme positieve kruisbestuiving, meer dan een gebouw alleen, nadenken over wat BredeSchool betekent voor de onderwijsinhoud en de doorlopende leerlijn, leergierigheid prikkelen, talenten ontdekken en ontwikkelen; met voldoende en geschikt personeel! Woorden naar mijn hart - en van allen die al vele jaren werken aan de BredeSchool als rijke, zinvolle en daardoor ook effectieve leeromgeving. 

Maar beste staatssecretarissen, daarom juist werd ik bij verdere lezing weer zo bedroefd van de tekortdoordebochtkomingen in jullie beleidsbrief. Want waar gaan jullie nu feitelijk in investeren? Vele miljoenen gaan naar huisvesting (toch weer gebouw) en extra personeel via combinatiefuncties. Maar waar blijft nou de impuls voor de inhoudelijke verrijking - ontwikkeling van leergierigheid en talent, doorlopende leerlijn met rechtdoen aan verschillen, kruisbestuiving? Dat moeten die combinatiefunctionarissen kennelijk zelf maar oplossen, als coördinator of uitvoerder. De gewone leraren mogen ze er niet mee lastig vallen, want die moeten ze juist ontlasten ‘zodat die zich op hun kerntaak van het lesgeven kunnen richten’. Voor kruisbestuiven heb je beide partijen nodig, dat weten we toch van de biologieles. Maar dat is het punt nu juist: ook deze beleidsbrief negeert wat er nodig is om de biologieles – evenals alle andere ‘gewone’ schoollessen – te betrekken in een doorgaande leerlijn van activiteiten binnen en buiten school: qua tijd, plaats, en type begeleiding.

Bij lezing van sommige passages denk je: jammer, het gaat de schrijfsters dus alleen om een lijn tussen sport (of kunst) onder en na schooltijd. Heel creatieve en ondernemende combinatiefunctionarissen sport, of kunst, kunnen hopelijk voor een doorgaande binnen-buitenschoolse lijn zorgen: en dan elk weer op hun eigen eilandje van sport of kunst? Ik zou dat geen BredeSchool noemen.

In een andere passage blijkt het weer wel te gaan om een inhoudelijke combinatie van onderwijs - en buitenschoolse opvang. Stop. Waarom wel met BSO en niet met sport en kunst,  of jeugdwelzijnswerk wat overigens in de ganse beleidsbrief niet ter sprake komt (!!!)? Of lijden we hier aan de bekende misvatting dat dat allemaal één pot nat is? Pardon, maar het gaat hier om verschillende professies met verschillende kwaliteiten, kwalificaties en organisaties. Jazeker, de brede school is een prachtpotentiële verbinding ertussen, maar dat gaat niet vanzelf. En als u hoopt op een inhoudelijke combinatie van dat alles met onderwijs, in doorgaande lijnen nog wel, dan moet er heus iets meer gebeuren dan het instellen van een taskforce die aanstellingstechnische kwesties in beeld brengt (er staat overigens niets over 'oplossen'...). Dan gaat het om inhoudelijke samenwerking (in plaats van ‘met rust laten’) ook met leraren; en tussen de managements van al die betrokken organisaties om inhoudelijke samenwerking op de werkvloer mogelijk te maken.

En als u hoopt dat zulk BredeSchoolwerk bovendien iets biedt voor ouders en buurtgenoten en tot sociale cohesie leidt, dan stelt dat nog weer bijzondere inhoudelijke eisen aan de werkontwikkeling. En als u ‘het’ maatschappelijk rendement wetenschappelijk wilt laten meten, dan vraagt dat een onderscheiding in soorten doel(groep)en en de daarbij veronderstelde relevante activiteitenlijnen en aanpakken. En als u wilt dat er lokaal 1000 vormvrije en veelkleurige BredeSchoolbloemen bloeien, kunt u daar zeker geen algemene rendementsmaat tegenaan zetten.

Beste staatssecretaris(sen). Tekortdoordebochtkomingen liggen voor de hand bij een complexe materie als de BredeSchool. Niemand weet dat beter dan wij, al die mensen die al jarenlang aan de inhoudelijke kwaliteit ervan werken: uitvoerend, ontwikkelend, onderzoekend. Maar voor ons is het dan ook vrij pijnlijk dat u stelt, dat er nu nauwelijks specialistische expertise te vinden is over de lokale situatie en inzake inhoudelijke verrijking. Wij ontwikkelen die expertise al zo’n vijftien jaar, keihard werkend in landelijke en lokale samenwerking - zelfs tegen de klippen van de marktconcurrentie op doen we dat gewoon! Met veel te weinig facilitering en dus te weinig mensen, dat is waar. Maar terwijl u en uw voorgangers hier voortdurend over zijn geïnformeerd, staat in uw brief geen letter over de constante stroom van publicaties, initiatieven, pilots, good practices, research and development die nu juist op inhoudelijke verdieping en verrijking zijn gericht: zowel in lokaal, als breder nationaal en internationaal verband. In plaats daarvan stelt u voor om een ‘Steunpunt BredeScholen’ op te richten... dat zich moet beperken tot voorlichting en communicatie. En dan ook nog uit één ruif etend met een servicepunt huisvesting dat weer moet samenwerken met een actieteam waar bestuurders-werkgevers-corporaties elkaar moeten vinden.

Hoe moet het dan toch ooit wat worden met de inhoudelijk verrijkende verbinding van binnen- en buitenschoolse lijnen? Juist die vraagt extra investering! Niet alleen in extra menskracht, maar juist ook in de professionele kwaliteiten van die mensen die werken met de kinderen ‘voor wie we het uiteindelijk allemaal doen’. Die kwaliteiten willen wij allemaal dolgraag verder ontwikkelen. Maar dat gaat niet vanzelf! Beste staatsecretarissen, wilt u ons één ding beloven? Komt u nu snel met een beleidsbrief die concrete impulsen biedt voor onze professionele kwaliteiten als BredeSchoolwerkers?

Saskia van Oenen werkt bij Centrum voor Nascholing Amsterdam en maakt deel uit van de Kenniskring Brede School van het NJi / Nederlands Jeugdinstituut. De daaraan voorafgaande twaalf jaar werkte ze bij het expertiseteam Brede School van datzelfde NJi, v/h NIZW. Email: svanoenen(at)cna.uva.nl.

Klik hier voor de Beleidsbrief van staatssecretaris Van Bijsterveldt.
Klik hier voor de Beleidsbrief van staatssecretaris Dijksma.